ΛΑΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ο όρος "Λαϊκός Πολιτισμός" καλύπτει ένα ευρύ πεδίο δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων που, μέσα στο χρόνο, έχουν διαμορφώσει και προσδιορίσει την ταυτότητα του Κυπριακού Παραδοσιακού Πολιτισμού. Ειδικότερα, μπορεί κάποιος σήμερα να αναφερθεί στην "υλική" και την "άυλη" πολιτιστική κληρονομιά, με βάση τις μαρτυρίες που έχουν διασωθεί έως τις μέρες μας. Ο λαϊκός πολιτισμός έχει αποτυπωθεί μέσα από ένα πλούσιο φάσμα δραστηριοτήτων: παραδοσιακοί χοροί και δημώδης μουσική, κεντητική και υφαντική τέχνη, μεταξουργία, αγγειοπλαστική, αρχιτεκτονική, ξυλογλυπτική, καλαθοπλεκτική, λαϊκή ποίηση αργυροχρυσοχοΐα , θέατρο σκιών (Καραγκιόζης). Όλες αυτές οι τέχνες αποτελούν πολύ χαρακτηριστικές εκφάνσεις της κυπριακής παράδοσης και εκφράζουν τον ιδιαίτερο εσωτερικό κόσμο και χαρακτήρα των Κυπρίων. Πολλά παραδείγματα μπορεί να εντοπίσει κάποιος σε όλο το νησί, αφού ορισμένες από τις τέχνες αυτές είναι μέρος της καθημερινής ζωντανής παράδοσης (π.χ μουσική και χορός, μορφές της παραδοσιακής χειροτεχνίας, λαϊκή ποίηση κ.α).

Η Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού παράγει και διαθέτει αξιόλογα δείγματα λαϊκής τέχνης και χειροτεχνίας, ενώ εξειδικευμένα εργαστήρια προσφέρουν τεχνογνωσία σε ανάλογους τομείς. Παράλληλα παρέχονται κίνητρα σε ορισμένες κοινότητες για τη δημιουργία μικρών μονάδων με στόχο την αναβίωση συγκεκριμένων χειροτεχνημάτων (π.χ δαντέλες της Αθηένου, του Κόρνου και του Κοιλανιού και η κεραμική του Κόρνου, του Φοινιού και του Αγίου Δημητρίου).

Στους εκθεσιακούς χώρους του Εθνογραφικού Μουσείου στη Λευκωσία, ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει μια μεγάλη σειρά αριστουργημάτων λαϊκής τέχνης απ΄ όλη την Κύπρο, που καλύπτει όλες τις πτυχές της λαϊκής μας παράδοσης. Πολύ ενδιαφέρουσα είναι και η συλλογή του τοπικού Μουσείου Λαϊκής Τέχνης της Γεροσκήπου στην Πάφο.

Μεγάλος αριθμός συγκροτημάτων δραστηριοποιείται σήμερα στον τομέα της παραδοσιακής μουσικής και του χορού. Με εμφανίσεις στην Κύπρο και στο εξωτερικό, καθώς και με τη διοργάνωση σεμιναρίων και συνεδρίων, οι φορείς αυτοί συμβάλλουν στη διατήρηση και προβολή του σημαντικού αυτού τομέα. Αρκετές από τις δραστηριότητες αυτές επιχορηγούνται από το Κράτος μέσα από τα προγράμματα χορηγιών των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού.

Στον τομέα της επιστημονικής έρευνας, τόσο το Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών όσο και οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού έχουν να επιδείξουν μια αξιοζήλευτη σειρά εξειδικευμένων εκδόσεων που καλύπτουν πολλούς τομείς της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, προσφέροντας στη μετάδοση της γνώσης και στη συντήρηση της μακριάς παράδοσης της Κύπρου στην τέχνη και στον πολιτισμό.


11.jpg Κεντητική Τέχνη Υφαντική Σκαρπάρης Λατερνατζής Κατασκευαστής Φλογέρων (Πιθκιάβλι) Καλαθοπλεκτική Κεντητική Τέχνη Αγγειοπλάστης Αργυροχόος Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Λευκωσίας Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Πάφου

 

Τσιαττιστά


Τα τσιαττιστά ("tsiattista poetic duellings") αποτελούν στοιχείο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας από το 2011. Πρόκειται για ποιητικούς αυτοσχεδιασμούς ανταγωνιστικού χαρακτήρα, γι' αυτό άλλωστε αποκαλούνται και «τσιαττιστά του παλιωμάτου». Οι «τσιαττιστάες» διαγωνίζονται στο συνταίριασμα (δι)στίχων στιγμιαίας έμπνευσης, στην κυπριακή διάλεκτο, συνήθως σε έμμετρο δεκαπεντασύλλαβο και με συνοδεία μουσικής (βιολί – λαούτο). Αυτού του είδους οι ποιητικοί διαγωνισμοί πραγματοποιούνται στη διάρκεια πανηγυριών, εορταστικών συγκεντρώσεων και σε διασκεδάσεις, συμβάλλοντας έτσι στην ενίσχυση των συνεκτικών δεσμών μεταξύ των συμμετεχόντων και προσδίδοντας ζωντάνια, δημιουργικότητα και αμεσότητα.

Τα τσιαττιστά ήταν διαδεδομένα σ' ολόκληρη την Κύπρο, γνώρισαν όμως ιδιαίτερη άνθιση στην περιοχή των Κοκκινοχωριών. Οι απαρχές του είδους και των διαγωνισμών ποιητικού αυτοσχεδιασμού ανάγονται στα Ομηρικά χρόνια. Αργότερα εντοπίστηκαν αναφορές από ξένες και κυπριακές πηγές για Κύπριους χωρικούς που «τσιάττιζαν» σε συνάξεις και πανηγύρια, ήδη από το 15ο αιώνα. Σήμερα διοργανώνονται διαγωνισμοί τσιαττιστών κυρίως στη γιορτή του Κατακλυσμού από το Δήμο Λάρνακας, αλλά περιστασιακά παρουσιάζονται τσιαττιστά και σε άλλες ευκαιρίες. Για να δοθεί μία κατεύθυνση στο διαγωνισμό, άλλοτε είναι προκαθορισμένο το θέμα, άλλοτε γίνεται διάκριση σε ρόλους ανάμεσα στους διαγωνιζόμενους. Οι τσιαττιστάες κρίνονται συχνά από το ίδιο το ακροατήριο, με κριτήρια την αμεσότητα, την ετοιμολογία, την οξυδέρκεια και το χιούμορ τους. Απαιτείται σίγουρα πηγαίο ταλέντο, ωστόσο είναι απαραίτητη και η καλλιέργειά του με την εξάσκηση, τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου με την κυπριακή διάλεκτο, την απομνημόνευση στίχων ή ζευγών λέξεων, την ενημέρωση για την επικαιρότητα και τη διεύρυνση γενικών γνώσεων που μπορούν να ενταχθούν με δεξιοτεχνία στη σύνθεση των στίχων. Η θεματολογία ποικίλλει, ανάλογα με την περίσταση και τους εμπλεκόμενους σε αυτή ενώ το διαγωνιστικό μέρος παρατείνεται συνήθως μέχρι να φτάσει σε λεκτικό αδιέξοδο ο ένας από τους δύο τσιαττιστάες.

 
Copyright © 2012 Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ). Πνευματικά Δικαιώματα. | Αποποίηση.
Designed by Byte Digital Agency. Developed by Istognosis.