Στις 11 Οκτωβρίου 2010, η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών ανακοίνωσε την απόφαση της να απονείμει το Βραβείο της Sveriges Riksbank για τις Οικονομικές Επιστήμες στη Μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ στον Peter A. Diamond, τον Dale T. Mortensen (αμφοτέρων από τις ΗΠΑ) και στον Κύπριο Χριστόφορο Πισσαρίδη για την ανάλυση των αγορών με τριβές αναζήτησης.

Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία υπογράμμισε στο σκεπτικό της: «Σε πολλές αγορές, οι αγοραστές και οι πωλητές δεν έρχονται πάντοτε αμέσως σε επαφή. Για παράδειγμα, αυτό αφορά τους εργοδότες που αναζητούν υπαλλήλους και εργάτες που προσπαθούν να βρουν δουλειές. Εφόσον η διαδικασία της αναζήτησης απαιτεί χρόνο και πόρους, δημιουργεί τριβές στην αγορά. Σε τέτοιες αγορές αναζήτησης, οι απαιτήσεις κάποιων από τους αγοραστές δεν θα ικανοποιηθούν, ενώ ορισμένοι πωλητές δεν μπορούν να πουλήσουν όσο θα ήθελαν. Ταυτόχρονα, υπάρχουν τόσο κενές θέσεις εργασίας όσο και ανεργία στην αγορά εργασίας.

Οι τρεις φετινοί τιμώμενοι με το βραβείο Νόμπελ έχουν διατυπώσει ένα θεωρητικό πλαίσιο για την ανάλυση των αγορών αναζήτησης. Ο Peter Diamond έχει αναλύσει τα θεμέλια των αγορών έρευνας. Οι Dale Mortensen και Χριστόφορος Πισσαρίδης επέκτειναν τη θεωρία και την εφάρμοσαν στην αγορά εργασίας. Τα μοντέλα των τριών τιμωμένων μας βοηθούν να καταλάβουμε τους τρόπους με τους οποίους η ανεργία, οι κενές θέσεις εργασίας, και οι μισθοί και ημερομίσθια επηρεάζονται από τη ρύθμιση και την οικονομική πολιτική. Αυτό μπορεί να αφορά τα επίπεδα ωφελημάτων στα επιδόματα ανεργίας ή τους κανόνες σχετικά με τις προσλήψεις και απολύσεις. Ένα συμπέρασμα είναι ότι περισσότερο γενναιόδωρα ανεργιακά ωφελήματα οδηγούν σε υψηλότερη ανεργία και μεγαλύτερο χρόνο αναζήτησης. 

Η θεωρία της αναζήτησης έχει εφαρμοστεί σε πολλούς άλλους τομείς  επιπρόσθετα προς την αγορά εργασίας. Αυτή περιλαμβάνει ιδιαίτερα την αγορά κατοικίας.  Ο αριθμός των σπιτιών προς πώληση ποικίλλει ανάλογα με το χρόνο, αφού χρειάζεται χρόνος ένα σπίτι να βρει αγοραστή και τα μέρη να συμφωνήσουν στην τιμή. Η θεωρία της αναζήτησης έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη θεμάτων που σχετίζονται με τη νομισματική θεωρία, τα δημόσια οικονομικά, τα χρηματοδοτικά οικονομικά, τα οικονομικά της περιφέρειας και τα οικογενειακά οικονομικά».

Αυτή είναι η πρώτη φορά που Κύπριος κέρδισε το Βραβείο Νόμπελ. Ο κ Πισσαρίδης εξέφρασε τη χαρά του για την απόφαση της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών να τον βραβεύσει. Ο καθηγητής πληροφορήθηκε τα νέα από ένα τηλεφώνημα από τη Σουηδία, μια ώρα πριν την επίσημη ανακοίνωση της απόφασης στην ιστοσελίδα του Οργανισμού για το Βραβείο Νόμπελ.

1.jpg

« Δεν το περίμενα. Ήταν μεγάλη έκπληξη , μια μεγάλη τιμή για μένα, για την οικογένειά μου και το πανεπιστήμιό μου. Ήταν μια μεγάλη τιμή και ακόμα να τη συνειδητοποιήσω», ανέφερε ο κ Πισσαρίδης, προσθέτοντας ότι το μεγάλο ενδιαφέρον που επιδείχθηκε από την Κύπρο  και αλλού ήταν μια ευχάριστη έκπληξη. 

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κ. Δημήτρης Χριστόφιας, τόνισε ότι η απονομή του Βραβείου Νόμπελ για τις Οικονομικές Επιστήμες στον Καθηγητή Πισσαρίδη αποτελεί τη μεγαλύτερη δυνατή τιμή για την Κύπρο και το λαό της. Ο Πρόεδρος συγχάρηκε τον Κύπριο Νομπελίστα, τονίζοντας ότι το βραβείο αυτό αποτελεί αναγνώριση τόσο για το εξαιρετικό επιστημονικό έργο του κ. Πισσαρίδη όσο και για τα επιτεύγματά του στον απαιτητικό τομέα των Οικονομικών.

 

Η τελετή απονομής


Ο Χριστόφορος Πισσαρίδης έδωσε τη Διάλεξή Βράβευσής του στις 8 Δεκεμβρίου στην Αίθουσα Aula Magna, του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης. Στις 10 Δεκεμβρίου η Α. Μ. ο Βασιλιάς Carl XVI Gustav της Σουηδίας του απένειμε το Βραβείο Νόμπελ κατά τη διάρκεια της επίσημης τελετής απονομής. Τον κ Πισσαρίδη εισήγαγε ο καθηγητής Bertil Holmlund, Μέλος της Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών και Πρόεδρος της Επιτροπής για το Βραβείο Οικονομικών. Μεταξύ άλλων ο καθηγητής Holmlund ανέφερε:

«Ο Peter Diamond, o Dale Mortensen και ο Χριστόφορος Πισσαρίδης ανέπτυξαν μια θεωρία των αγορών με τριβές αναζήτησης. Αυτή η θεωρία έχει συνάφεια με πολλές αγορές. Για παράδειγμα, εφαρμόζεται στην αγορά κατοικίας, όπου πολλά νοικοκυριά αναζητούν νέα σπίτια και ταυτόχρονα ένας εξίσου μεγάλος αριθμός σπιτιών και διαμερισμάτων προσφέρονται προς πώληση. Η θεωρία της αναζήτησης μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη των τρόπων που χωροταξικές τριβές  και το κόστος μεταφοράς επηρεάζουν τις οικιστικές διατάξεις και τις αποφάσεις για εγκατάσταση βιομηχανιών, και ακόμα με ποιο τρόπο το συνταίριασμα λαμβάνει χώρα στην αγορά των γάμων. Όμως η πιο σημαντική εφαρμογή είναι στην αγορά εργασίας. 

Οι δαφνοστεφείς επιστήμονες απέδειξαν με ποιο τρόπο η τιμή και η διαμόρφωση των ημερομισθίων σε  μια αγορά αναζήτησης μπορεί κάποτε να οδηγήσει σε αποτελέσματα που είναι ριζικά αντίθετα από ό,τι θα αναμέναμε με τη συμβατική θεωρία. Απέδειξαν επίσης ότι η αξιοποίηση των πόρων σε μια αγορά αναζήτησης γενικά δεν είναι κοινωνικά αποτελεσματική, αφού υπάρχουν «έμμεσα αποτελέσματα» που οι εμπλεκόμενοι δεν λαμβάνουν υπόψη. Αν ένας άνεργος αυξήσει τη δραστηριότητα του για αναζήτηση εργασίας, θα γίνει πιο δύσκολο για άλλους που αναζητούν εργασία να βρουν δουλειά. Ταυτόχρονα θα είναι πιο εύκολο για μια επιχείρηση που προσλαμβάνει προσωπικό να καλύψει τις κενές θέσεις της. Εφόσον αυτά τα έμμεσα αποτελέσματα δεν λαμβάνονται υπόψη από τους εμπλεκόμενους, υπάρχει γενικά κάποιο πεδίο για κυβερνητική παρέμβαση που στοχεύει στην επίτευξη βελτιώσεων στο επίπεδο ευημερίας».

Το μοντέλο των τιμωμένων για την αγορά εργασίας χαρακτηρίζει τη δραστηριότητα αναζήτησης από τους άνεργους, τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων που προσλαμβάνουν προσωπικό και τη διαμόρφωση των ημερομισθίων. Το μοντέλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μελετηθεί  με ποιους τρόπους καθορίζονται το επίπεδο και η διάρκεια της ανεργίας, ο αριθμός των κενών θέσεων εργασίας και οι πραγματικοί μισθοί και ημερομίσθια. Για παράδειγμα ποιο ρόλο διαδραματίζουν ο σχεδιασμός της ασφάλισης αναφορικά με την ανεργία, η αποτελεσματικότητα των γραφείων εύρεσης εργασίας και οι ρυθμίσεις αναφορικά με προσλήψεις και απολύσεις;

Τα αποτελέσματα της ασφάλισης για την ανεργία έχουν μελετηθεί εκτενώς. Η θεωρία υπονοεί ότι πιο γενναιόδωρα ωφελήματα προκαλούν μεγαλύτερο χρόνο αναζήτησης από μέρους των ανέργων και υψηλότερη ανεργία- μια σχέση που υποστηρίχθηκε από πολλές εμπειρικές μελέτες. Όμως, η ασφάλιση για την ανεργία μπορεί να διευκολύνει επίσης το αποτελεσματικό συνταίριασμα μεταξύ εκείνων που αναζητούν εργασία και των κενών θέσεων, ώστε το «κατάλληλο πρόσωπο να βρεθεί στην κατάλληλη θέση».

Όμως τα ερωτήματα για πώς «πρέπει» να σχεδιαστεί η ασφάλιση για την ανεργία  δεν μπορούν να απαντηθούν χωρίς να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι αυτή η ασφάλιση προσφέρει προστασία εισοδήματος σε εκείνους που απολύθηκαν. Η θεωρία της αναζήτησης αποδείχθηκε επίσης πολύ αποτελεσματικό εργαλείο για την ανάλυση εναλλακτικών σχεδίων ασφάλισης για την ανεργία.

Αγαπητοί Καθηγητές Diamond, Mortensen και Πισσαρίδη, η έρευνά σας πάνω στις αγορές με τριβές αναζήτησης έχει βαθιές επιπτώσεις πάνω στον τρόπο με τον οποίο οι οικονομολόγοι αντικρίζουν την αγορά γενικά και την αγορά εργασίας ειδικότερα. Τους έχετε προσφέρει λεπτομερή μοντέλα για τους τρόπους που καθορίζονται οι τιμές και οι ποσότητες σε αγορές με τριβές και τους τρόπους που οι τριβές επηρεάζουν την ανεργία και άλλα φαινόμενα της αγοράς εργασίας. Τα μοντέλα σας έχουν καταστεί απαραίτητα εργαλεία για την ανάλυση της πολιτικής και το έργο σας έχει δώσει το έναυσμα για μεγάλο φάσμα εμπειρικών επιστημονικών συγγραμμάτων». 

 

Βιογραφία και Έργο


Ο Χριστόφορος Πισσαρίδης γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1948.  Σπούδασε οικονομικά στο πανεπιστήμιο του Έσσεξ, όπου πήρε το πτυχίο του το 1970 και τον επόμενο χρόνο το μεταπτυχιακό του. Ακολούθως γράφτηκε στη Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου (LSE) όπου ολοκλήρωσε το διδακτορικό του, το 1973, υπό την επίβλεψη του μαθηματικού οικονομολόγου Michio Morishima.

Σήμερα είναι καθηγητής οικονομικών στη Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου και κατέχει την έδρα οικονομικών Norman Sosnow. Από τον Ιανουάριο του 2011 είναι κάτοχος της έδρας Marfin Laiki στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. 

Ο κ. Πισσαρίδης διετέλεσε μέλος της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (2000-2007) και της Ευρωπαϊκής Ειδικής Ομάδας για την Απασχόληση (2003) και είναι σύμβουλος σε θέματα πολιτικής απασχόλησης και άλλα εργασιακά θέματα της Διεθνούς Τράπεζας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Τράπεζας της Αγγλίας και του ΟΟΣΑ. Το 2005, του απονεμήθηκε από κοινού με τον DaleMortensen το διεθνούς κύρους βραβείο Οικονομικών Εργασίας ΙΖΑ  για την εργασία του στο θέμα της ανεργίας. Το 2008, του απονεμήθηκε το Αριστείο Επιστημών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το 2009, υπηρέτησε ως Αντιπρόεδρος του EuropeanEconomicAssociation, το 2010, έγινε Εκλεγείς Πρόεδρος και το 2011, Πρόεδρος. Ο καθηγητής Πισσαρίδης υπηρέτησε ως επί κεφαλής του Οικονομικού Τμήματος του LSE, και είναι εκλεγείς Εταίρος της Βρετανικής Ακαδημίας, της Οικονομετρικής Εταιρείας και της SocietyofLaborEconomists. Eπίσης είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Συνδέσμου και της Οικονομετρικής Εταιρείας και πρώην μέλος του Συμβουλίου του RoyalEconomicSociety. Είναι Πρόεδρος του Συμβουλίου του Economica και μέλος άλλων συντακτικών επιτροπών, ερευνητής-εταίρος στο CentreofEconomicPerformanceatLSE (και πρώην προϊστάμενος του Προγράμματος Μακροοικονομικής), του Κέντρου Έρευνας Οικονομικής Πολιτικής (Λονδίνου) και του Ινστιτούτου Μελέτης Εργασίας IZA της Βόνης. Επιπρόσθετα, είναι Ανώτερο Μέλος του Φόρουμ για Οικονομική Έρευνα στις Αραβικές Χώρες, το Ιράν και την Τουρκία.

Ο καθηγητής Πισσαρίδης είναι γνωστός κυρίως για τη συμβολή του στην έρευνα και τη θεωρία του ταιριάσματος για τη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ της αγοράς εργασίας και της μακροοικονομίας. Συνέβαλε στην ανάπτυξη της έννοιας της λειτουργίας του ταιριάσματος (εξηγώντας τις ροές από την ανεργία σε μια δεδομένη στιγμή) και ήταν πρωτοπόρος στην εμπειρική εργασία για τον υπολογισμό του. Πιο πρόσφατα έκαμε έρευνα για την δομική αλλαγή και την ανάπτυξη.

Πολλοί θεωρούν ότι η εργασία του που είχε την περισσότερη επιρροή είναι το «Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και Καταστροφή τους στη Θεωρία της Ανεργίας» (μαζί με τον Dale Mortensen) που δημοσιεύθηκε  στο “Review of Economic Studies το 1994. Η εργασία αυτή έκτισε πάνω σε προηγούμενες ξεχωριστές συνεργασίες και των δύο που έκαμαν τις προηγούμενες δεκαετίες.

Το μοντέλο Mortensen-Πισσαρίδη που προέκυψε από την εργασία αυτή άσκησε σημαντική επιρροή στη σύγχρονη μακροοικονομική. Με τις διάφορες προεκτάσεις και παραλλαγές της, σήμερα αποτελεί μέρος του πυρήνα των περισσότερων πτυχιακών προγραμμάτων σπουδών σε όλο τον κόσμο.

Το βιβλίο του Καθηγητή Πισσαρίδη «Θεωρία Ισορροπίας της Ανεργίας», αποτελεί πρότυπη αναφορά στη βιβλιογραφία των μακροοικονομικών της ανεργίας, που τώρα βρίσκεται στη δεύτερη έκδοσή του και αναθεωρήθηκε μετά από κοινή εργασία του Πισσαρίδη και του Mortensen και αναλύει τόσο την ενδογενή δημιουργία θέσεων εργασίας όσο και την καταστροφή τους.

 

Από το περιοδικό “Cyprus Today” Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2010

 
Copyright © 2012 Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ). Πνευματικά Δικαιώματα. | Αποποίηση.
Designed by Byte Digital Agency. Developed by Istognosis.